Kendin Topla
"CAT" Ne Demektir?
Kabloların isminde geçen "CAT" kelimesi, İngilizce Category (Kategori) kelimesinin kısaltmasıdır. CAT numarasının yanındaki sayı ne kadar büyükse, kablonun desteklediği veri aktarım hızı ve bant genişliği (frekans) o kadar yüksek demektir. Frekans (MHz),kablonun bir saniyede ne kadar veri işleyebildiğini belirler; frekans yükseldikçe sinyal parazitleri azalır.
Geçmişten Günümüze Ethernet Kablosu Çeşitleri
CAT5: Müzedeki Yerini Alan Standart
Eğer evinizin bodrumunda 15-20 yıllık bir kablo bulduysanız, o muhtemelen bir CAT5'tir. Saniyede maksimum 100 Megabit (Mbps) hız ve 100 MHz bant genişliği sunar. Günümüzdeki gigabit fiber internet altyapıları için tamamen yetersizdir. Artık üretilmemektedir ve kullanılması kesinlikle tavsiye edilmez.
CAT5e (Enhanced): Modern Evlerin Giriş Seviyesi
Sonundaki "e" harfi Enhanced (Geliştirilmiş) anlamına gelir. CAT5'in fiziksel yapısını iyileştirerek hızı saniyede 1000 Mbps'ye (1 Gigabit) çıkartmıştır. Bant genişliği yine 100 MHz'dir ancak parazitlenme engeli CAT5'e göre çok daha iyidir. Eğer evinizde 100, 200 veya 500 Mbps'lik standart bir internet paketiniz varsa ve kabloyu çok uzun mesafelere çekmeyecekseniz, CAT5e işinizi rahatlıkla görecektir.
CAT6: Günümüzün "Altın Oranı"
Şu an piyasadaki en popüler ve fiyat/performans açısından en mantıklı kablo tipidir. Frekans değeri 250 MHz'e fırladığı için veriler kablo içinde çok daha rahat ve parazitsiz akar. Normal kullanımda 1 Gigabit (1000 Mbps) hız sunarken, 55 metreden kısa mesafelerde 10 Gigabit (10.000 Mbps) gibi inanılmaz hızlara ulaşabilir. İç yapısında kabloları birbirinden ayıran plastik bir ayırıcı (spline) bulunur. Ev ağını geleceğe hazırlamak isteyen her kullanıcının standart tercihi CAT6 olmalıdır.
CAT6a (Augmented): Mesafe Tanımayan Hız
CAT6'nın 55 metrelik 10 Gigabit sınırını ortadan kaldıran modeldir. Tam 100 metre boyunca 10 Gigabit hızı kayıpsız taşıyabilir ve frekansı 500 MHz'dir. Oldukça kalın, sert ve bükülmesi zor bir kablodur. Genellikle sunucu odalarında veya büyük ofis projelerinde tercih edilir; standart ev kullanımı için kurulumu zahmetlidir.
CAT7: Veri Merkezlerinin Kapısını Çalmak
Saniyede 10 Gigabit (10.000 Mbps) hızı tam 600 MHz bant genişliği ile sunar. En büyük farkı zırhlama teknolojisindedir. CAT7 kabloların içindeki her bir tel çifti ayrı ayrı folyo ile kaplanmıştır (S/FTP zırh). Bu sayede dışarıdan gelebilecek en ufak bir elektromanyetik dalgadan bile etkilenmez. Ancak bu sıkı zırhlama, kabloyu son derece kalın ve esnemez hale getirir. Normal bir ev kullanıcısı veya oyuncu için tamamen "aşırı" (overkill) bir donanımdır.
CAT8: Sınırları Aşan Şampiyon
Eğer CAT7 size overkill geldiyse, CAT8 tamamen farklı bir ligdir. İnanılmaz bir şekilde 2000 MHz (2 GHz) bant genişliği sunarak saniyede 25 Gigabit veya 40 Gigabit (40.000 Mbps) gibi akıl almaz veri hızlarına ulaşabilir. Bu devasa hızı ancak kısa mesafelerde (maksimum 30 metre) koruyabilir. Ağır zırhlı yapısı nedeniyle neredeyse bükülmez durumdadır. Ev kullanımı, oyun veya standart ofisler için kesinlikle gereksizdir; tamamen devasa sunucu çiftlikleri (data center) ve cihazlar arası omurga (backbone) bağlantıları için özel olarak tasarlanmıştır.
Yassı (Flat) vs Yuvarlak (Round) Kablo: Hangisi Daha İyi?
Kategori hızlarını geçtikten sonra karşınıza çıkacak en büyük ayrım kablonun fiziksel şeklidir. İhtiyacınıza göre ikisinin de çok büyük avantajları vardır:
Yuvarlak (Round) Kablolar
Geleneksel Ethernet kablolarıdır. İçlerindeki teller sarmal şekilde burulmuştur ve zırh yapıları (plastik ayırıcılar, folyolar) kalındır.
Avantajı: Dış parazitlere (elektrik kablolarından gelen manyetik alanlar gibi) karşı maksimum koruma sağlar. Duvar içinden geçirilecekse veya 20-30 metre gibi uzun mesafeler kullanılacaksa kesinlikle yuvarlak kablo tercih edilmelidir.
Yassı (Flat) Kablolar
Erişte veya bant şeklinde dümdüz uzanan modern kablolardır.
Avantajı: Duvar delmek istemeyenler için bir kurtarıcıdır. Halıların altından, kapı eşiklerinden, süpürgeliklerin arkasından kolayca, iz belli etmeden geçerler. Hatta bantla duvara bile yapıştırabilirsiniz. Çok esnektirler.
Dezavantajı: İnce kalabilmeleri için içlerindeki zırhlama malzemeleri yuvarlak kablolara göre daha azdır. Eğer yassı kabloyu elektrik kablolarıyla yan yana, uzun bir mesafede kullanırsanız hız dalgalanmaları yaşayabilirsiniz. Ev içinde aynı odada veya kısa/orta mesafelerde (1-15 metre) halı altı kullanımlar için mükemmeldir.
Hangisini Satın Almalısınız?
- Evinize 100 Mbps ile 1000 Mbps arası standart bir fiber internet bağlattıysanız ve kabloyu sadece modemin yanındaki bilgisayara takacaksanız, kaliteli bir CAT6 kablo işinizi yıllarca kusursuz görecektir.
- Kablonun salondan yatak odasına kapı altlarından veya halı altlarından gizlenerek gitmesi gerekiyorsa, estetik açıdan bir CAT6 Yassı (Flat) kablo hayat kurtarır.
- Profesyonel bir sunucu odası kurmuyor veya duvar içi inşaat tesisatı çekmiyorsanız, CAT7 veya CAT8 gibi pahalı, sert ve kalın kablolara fazladan para harcamanıza gerek yoktur.
